فناوری QSSR پلی‌استیشن ۵ چیست؛ ارتقای تصویر با هوش مصنوعی روی PS5 معمولی
سونی با معرفی QSSR یا Quick Spectral Super Resolution، برای اولین بار ارتقای تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی را به نسخه‌ی معمولی پلی‌استیشن ۵ آورد؛ قابلیتی که تا پیش از این فقط در PS5 Pro و با نام PSSR در دسترس بود. بحث درباره‌ی این فناوری در روزهای اخیر دوباره داغ شده است، چون سونی در ۲۹ مهر ۱۴۰۵ (۲۱ اکتبر ۲۰۲۶) دومین به‌روزرسانی سیستمی ماه را منتشر کرد و کاربران منتظر بودند خبری از گسترش QSSR به بازی‌های بیشتر بشنوند. در این مطلب مرور می‌کنیم QSSR چیست، چه تفاوتی با PSSR دارد و الان کدام بازی‌ها از آن پشتیبانی می‌کنند.
QSSR دقیقاً چیست؟
QSSR نسخه‌ی سبک‌تر و سریع‌تر فناوری PSSR است. سونی آن را در وبلاگ رسمی پلی‌استیشن در ۹ مهر ۱۴۰۵ (۱ اکتبر ۲۰۲۶) معرفی کرد و آن را «سطح عملکردی کیمیا دانلود تازه‌ای از ارتقای تصویر با هوش مصنوعی» نامید. این فناوری حاصل پروژه‌ی Amethyst است؛ همکاری سونی و AMD در زمینه‌ی گرافیک مبتنی بر هوش مصنوعی.
به گفته‌ی سونی، دو نوآوری اصلی پشت QSSR قرار دارد:
- یک معماری شبکه‌ی عصبی ساده‌سازی‌شده
- پیاده‌سازی دستی و بهینه‌شده برای بیشترین کارایی روی سخت‌افزار PS5
ایده‌ی کلی ارتقای تصویر ساده است: بازی با رزولوشن پایین‌تر رندر می‌شود و سپس الگوریتم، تصویر را در رزولوشن بالاتر بازسازی می‌کند. این کار فشار پردازشی را کم می‌کند و در عین حال جزئیات را حفظ می‌کند. نکته‌ی مهم این است که QSSR یک فناوری تولیدی نیست؛ یعنی دارایی‌ها، نورپردازی یا طراحی شخصیت‌ها را تغییر نمی‌دهد و فقط تصویری را که بازی رندر کرده، شفاف‌تر و پایدارتر می‌کند.
تفاوت QSSR با PSSR
سونی صریحاً گفته است که PSSR همچنان «استاندارد طلایی» روی PS5 Pro باقی می‌ماند. دلیلش سخت‌افزار است: PS5 Pro سخت‌افزار اختصاصی یادگیری ماشین با توان حدود ۳۰۰ TOPS دارد، در حالی که PS5 معمولی چنین شتاب‌دهنده‌ای ندارد. به همین دلیل تا مدتی تصور می‌شد اجرای چیزی شبیه PSSR روی کنسول پایه ناممکن است.
تفاوت دیگر در نحوه‌ی فعال‌سازی است. در PS5 Pro تنظیمی سیستمی با نام Enhance PSSR Image Quality وجود دارد که از به‌روزرسانی شهریور به‌طور پیش‌فرض روشن است. اما QSSR تنظیم سیستمی ندارد و هر بازی باید جداگانه با پچ سازنده‌اش آن را اضافه کند.
کدام بازی‌ها از QSSR پشتیبانی می‌کنند؟
تا امروز فقط دو بازی رسماً QSSR دارند:
- Marvel’s Wolverine از استودیو Insomniac؛ با به‌روزرسانی 1.002، QSSR به‌طور پیش‌فرض روشن است.
- Ghost of Yōtei از Sucker Punch؛ QSSR به‌عنوان گزینه‌ای در تنظیمات گرافیکی اضافه شده است.
سونی اعلام کرده این کتابخانه به‌طور گسترده در اختیار همه‌ی توسعه‌دهندگان پلی‌استیشن قرار می‌گیرد، اما در به‌روزرسانی سیستمی ۲۱ اکتبر هیچ اشاره‌ای به بازی‌های تازه نشد و هنوز هیچ بازی شخص ثالثی آن را اضافه نکرده است.
نتیجه‌ی آزمایش‌ها چه بود؟
تیم Digital Foundry حدود شش ساعت QSSR را آزمایش کرد و بهبود کیفیت تصویر در Wolverine را «استثنایی» توصیف کرد. طبق این گزارش:
- پایداری زمانی تصویر به‌طور محسوس بهتر شده و لرزش لبه‌ها کمتر است.
- جزئیات ریز و دقت زیرپیکسلی افزایش یافته است.
- آرتیفکت‌های ناشی از حرکت شاخ‌وبرگ گیاهان به‌شدت کم شده‌اند.
در Ghost of Yōtei، که از قبل کیفیت تصویر خوبی داشت، بهبودها کمتر چشمگیر بود.
هزینه‌ی عملکردی
هیچ ارتقادهنده‌ای رایگان نیست. Digital Foundry برآورد کرد که QSSR در ارتقای تصویر از 864p به 1440p حدود ۱٫۵ تا ۱٫۸ میلی‌ثانیه به زمان هر فریم اضافه می‌کند؛ یعنی در حالت بدون محدودیت، حدود ۸ تا ۱۰ فریم در ثانیه افت. اما در حالت عملکرد ۶۰ هرتز با رزولوشن پویا، نرخ فریم تقریباً یکسان می‌ماند؛ رزولوشن داخلی کمی پایین‌تر می‌رود ولی کیفیت نهایی تصویر بسیار بهتر است. در خروجی 4K هزینه بیشتر و حدود ۴٫۴ میلی‌ثانیه گزارش شد، به همین دلیل 1440p هدف طبیعی‌تری برای QSSR به نظر می‌رسد.
به بیان ساده، QSSR تصویر خوب PS5 را کمی بهتر می‌کند، اما فاصله‌ی PS5 Pro با کنسول پایه همچنان باقی است.
چطور QSSR را فعال کنیم؟
- بازی را به آخرین نسخه به‌روزرسانی کنید (در کتابخانه، دکمه Options و گزینه Check for Update).
- وارد بخش تنظیمات گرافیک یا نمایش بازی شوید.
- گزینه‌ی QSSR را در بخش ارتقای تصویر انتخاب کنید (در Wolverine از قبل روشن است).
- جزئیاتی مثل مو، گیاهان و تابلوهای شهری را هنگام چرخاندن دوربین مقایسه کنید.
چرا این خبر برای دارندگان PS5 مهم است؟
بسیاری از بازی‌های این نسل با رزولوشن پایین و ارتقادهنده‌های معمولی مثل TAA یا FSR 3 اجرا می‌شوند و نتیجه، تصویری لرزان و نرم است. اگر سازندگان بیشتری QSSR را بپذیرند، میلیون‌ها کنسول معمولی بدون خرید سخت‌افزار جدید تصویر بهتری خواهند داشت. طبق گفت‌وگوهای Digital Foundry، سونی معتقد است افزودن QSSR به بازی‌ای که از قبل PSSR دارد فقط چند روز کار می‌برد؛ پس می‌توان امیدوار بود فهرست بازی‌ها در ماه‌های آینده بلندتر شود.
فعلاً جمع‌بندی ساده است: اگر PS5 معمولی دارید و Wolverine یا Ghost of Yōtei را بازی می‌کنید، حتماً QSSR را امتحان کنید و برای بازی‌های بعدی، یادداشت‌های پچ را دنبال کنید.